1. AMAÇ VE KAPSAM

Bu deney talimatı, plastik malzemelerinin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, deney metodunu kapsar.

2. PRENSİP

Boyutları standartlara uygun deney parçası; çekme cihazına bağlanarak, eksenel ve değişken kuvvetler uygulanır.

3. TANIMLAR  

Gerilme (σ) : Birim alana etkiyen yük

Birim Şekil Değiştirme (ε) : Malzemeye kuvvet uygulandığı zaman oluşan boy değişiminin kuvvet

uygulanmadan önceki ilk boya oranı.

Akma dayanımı (σa) : Uygulanan çekme kuvvetinin yaklaşık olarak sabit kalmasına karşın, plastik şekil değiştirmenin önemli ölçüde arttığı ve çekme diyagramının düzgünsüzlük gösterdiği kısma karşı gelen gerilme değeridir

Çekme dayanımı (σç) : Malzemenin kopuncaya veya kırılıncaya kadar dayanabileceği en yüksek çekme gerilmesi

Yüzde Kopma uzaması : Çekme numunesinin boyunda meydana gelen en yüksek yüzde plastik uzama oranı

4. GÜVENLİK VE SAĞLIK UYARILARI

• Cihaz hareket halindeyken sıkışmalara dikkat edilmelidir.

5. DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

• Numunenin, deney cihazının çenelerine çıkmayacak şekilde yerleştirildiğinden emin olmak gerekir.

• Cihaz programında her bir numunenin tanımlanması gerekir.

6. ALET VE EKİPMANLAR

1. Çekme deney cihazı

• En az 10 kN yük kapasitesine sahip olmalı ve yük hücresi %1 hassasiyette olmalıdır.

• Hareket hızı ayarlanabilir olmalı ve 1-500 mm/dakika’yı kapsamalıdır.

• Uzama ölçüm hassasiyeti 0,1 mikrondan küçük olmalıdır.

• Numune türüne göre çenelerin değiştirilebilir olması gerekir.

• Uzamayı sürekli olarak gösterebilmeli, otomatik olarak kuvvet/uzama eğrisini çizebilen ve maximum uzama değerini gösteren bir programa sahip olmalıdır.

7. KULLANILAN SARF MALZEMELER VE HAZIRLANIŞI

--

8. UYGULAMA ve HESAPLAMA

1. Numunenin hazırlanması

• Numuneler ISO 6259-3 standardın belirtilen ölçülere uygun Tip 1, Tip 2, Tip 3 olarak hazırlanır.

• Numune, borunun boyu yönünde kesilir.

• Numune sayısı aşağıdaki tabloya göre belirlenir.

2. Deneyin yapılması

• Çekme deneyi için ISO 6259-3 standardına uygun numuneler hazırlanır.

• Numunenin tipine göre aşağıdaki tabloda belirtilen deney hızı seçilir.

• Numune çekme deneyi makinesinin çeneleri arasına düzgün ve ortalayacak bir şekilde sıkıştırılır.

• Numune deney cihazında gittikçe artan bir yükle kopuncaya kadar çekilir.

• Programda belirlenen F yükü ile buna karşı malzemenin gösterdiği yüzde uzama değeri kaydedilir.

9. İLGİLİ DOKÜMANLAR

ISO 6259-1: Termoplastik borular - Çekme özelliklerinin tayini - Bölüm 1: Genel deney yöntemleri 

ISO 6259-2: Termoplastik borular - Çekme özelliklerinin tayini – Bölüm 2: PVC-U, PVC-C, PVC-HI

ISO 6259-3: Termoplastik borular - Çekme özelliklerinin tayini - Bölüm 3: Poliolefin Borular